พริกนายพราน จากสมุนไพรป่าสู่สินค้าโอท็อป

พริกนายพราน
เป็นพรรณไม้พุ่มขนาดเล็กมีความสูงประมาณ 1-4 เมตร กิ่งมีช่องอากาศ ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด
พบเยอะในจีนตอนใต้ กัมพูชา และเวียดนามส่วนในประเทศไทยพบได้ทุกภาค ยกเว้นภาคใต้
โดยมักขึ้นตามป่าดงดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ และป่าละเมาะทั่วไปซึ่งด้วยขนาดที่สูงใหญ่ของ พริกนายพราน
ทำให้พืชชนิดนี้ถูกจัดอยู่ในวงศ์ตีนเป็ดและวงศ์ย่อยระย่อม
และมีชื่อท้องถิ่นมากมาย อาทิเช่น เข็มดง (เลย), ช้าฮ่อม (ตาก),พริกผี (ยโสธร), พุทธรักษา (อุบลราชธานี), มะลิฝรั่ง (กรุงเทพ),
พริกพราน (ประจวบคีรีขันธ์)
ส่วนจุดที่แตกต่างโดดเด่นของ พริกนายพรานที่ทำให้พวกเขาไม่เหมือนพริกทั่วไป คงเป็น ดอก
ที่จะออกดอกเป็นช่อกระจุก มีดอกย่อย 3-25 ดอกมีสีขาวแกมเหลืองอ่อน ลักษณะคล้ายรูปดอกเข็ม
บางพื้นที่จึงมีชื่อเรียกคล้าย ดอกเข็ม อย่าง เลย ที่เรียกว่า เข็มดง
ขณะที่ ผลพริกนายพราน ก็จะแตกต่างจากพริกทั่วไป
เพราะออกผลเป็นฝักคู่ ลักษณะโค้ง รูปรีปลายเรียวแหลม
คอดเว้าเป็นพูตื้นๆ ผิวผลเป็นมันสีเขียว ภายในมีเมล็ดประมาณ 6-8 เมล็ด เมล็ดแก่มีเยื่อหุ้มเมล็ดสีแดงสด
โดย ผลพริกนายพรานได้มีการนำมาต่อยอดเป็นเครื่องแกงต่างๆ เสมือนพริกทั่วไป
โดยเฉพาะที่อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร ที่พริกนายพราน ได้รับการยกขึ้นหิ้งเป็นสินค้าโอท็อประดับ 4ดาวของจังหวัด
ซึ่งที่อำเภอพรานกระต่าย จะมีการนำ พริกนายพราน มาทำพริกแกงเผ็ด, พริกแกงเขียวหวาน, น้ำพริกคั่วปลาย่าง
และสินค้าขึ้นหิ้งของอำเภออย่าง น้ำพริกนายพรานที่ทำขายต่อเนื่องยาวนานกว่า 50 ปีแม้จะเพิ่งเป็นที่รู้จักไม่นานก็ตาม
นอกจากนี้ พริกนายพราน ยังมีสรรพคุณแก้โรคภัยต่างๆอีกมากมาย ไล่ตั้งแต่ ตำรายาไทย ที่ระบุว่า ทั้งต้นมีรสเย็น
มีสรรพคุณเป็นยาแก้ไข้ แก้ร้อนใน ช่วยดับพิษร้อนส่วนรากมีรสสุขุม ใช้เป็นยาแก้โรคลม ปรุงเป็นยาแก้โลหิตเป็นพิษ
เนื่องจากชอกช้ำ และช่วยแก้ช้ำในขณะที่ยาพื้นบ้านมุกดาหาร จะใช้รากพริกนายพราน
เป็นยาแก้ไข้ ส่วนยาพื้นบ้านภาคกลาง จะใช้รากพริกนายพรานผสมกับรากต่อไส้และรากหนามพุงดอ
ฝนกับเหล้าดื่มเป็นยาแก้ปวดท้องเช่นเดียวกับยาสมุนไพรพื้นบ้านจังหวัดอุบลราชธานี
จะใช้รากนำมาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้ท้องเสีย และช่วยสมานแผลส่วนาพื้นบ้านทางภาคอีสาน
จะใช้รากพริกนายพรานนำมาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้ไอ แก้เจ็บคอแก้ตกขาวของสตรี นำมาฝนกับน้ำดื่มเป็นยาแก้ไอเป็นเลือด
หรือตำให้ละเอียดใช้เป็นยาทาแก้ฝีเรียกว่าแต่ละภาคนำพืชชนิดนี้ไปประยุกต์ใช้เป็นยาได้อย่างน่าชื่นชม…